Najczęściej stwierdzane błędy podczas kontroli na miejscu w ramach Programu Czyste Powietrze

19 stycznia 2026
Najczęściej stwierdzane błędy podczas kontroli na miejscu w ramach Programu Czyste Powietrze

Kontrole inwestycji realizowanych w ramach Programu Czyste Powietrze coraz częściej ujawniają powtarzające się nieprawidłowości, które mogą skutkować uznaniem części kosztów za niekwalifikowane, a w skrajnych przypadkach prowadzić do zwrotu części lub całości dotacji.

Poniżej przedstawiamy zestawienie błędów najczęściej stwierdzanych podczas kontroli na miejscu, a dotyczących m.in. źródeł ciepła, termomodernizacji, dokumentacji oraz zachowania trwałości projektu.

Warto się z nimi zapoznać już na etapie planowania inwestycji, aby pozytywnie przejść proces kontroli.

 

Najczęściej stwierdzane błędy podczas kontroli na miejscu w ramach Programu Czyste Powietrze

 

L.p.

Typy błędów

Uwagi/Zalecenia

Źródło ciepła

1.

Nie zezłomowanie starego „kopciucha”, w tym jedynie odłączenie go od instalacji co/cwu, wyniesienie na podwórko.

Należy zezłomować stary kocioł na paliwo stałe i dostarczyć do Funduszu Formularz złomowania

2.

Posiadanie kominka bez certyfikatu ekoprojektu.

Zamontowany w budynku/ lokalu mieszkalnym kominek wykorzystywany na cele rekreacyjne powinien spełniać wymagania ekoprojektu określone w Rozporządzeniu Komisji (UE) 2015/1185 z dnia 24 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe albo powinien być trwale wyłączony z użytkowania co ma być potwierdzone opinią kominiarską.

3.

Posiadanie w budynku piecokuchni, pieca kaflowego.

Piec kaflowy/ piecokuchnia powinny być trwale wyłączone z użytkowania co ma być potwierdzone opinią kominiarską lub całkowicie rozebrane.

4.

Brak protokołu z odbioru kominiarskiego podpisanego przez mistrza kominiarskiego, potwierdzający dostosowanie przewodów kominowych/spalinowych do pracy z zamontowanym kotłem na paliwo stałe.

Zlecenie wykonania przeglądu kominiarskiego  i przedstawienie do Funduszu protokołu z odbioru kominiarskiego.

5.

W budynku zainstalowany jest kocioł olejowy, gazowy lub na paliwo stałe spełniający wymagania minimum 5 klasy.

W przypadku gdy budynek lub lokal mieszkalny, w którym ma być realizowane przedsięwzięcie, jest wyposażony w inne źródła ciepła niż na paliwo stałe lub w źródła ciepła na paliwo stałe spełniające wymagania minimum 5 klasy według normy przenoszącej normę europejską EN 303-5, dotacja może być udzielona wyłącznie na  docieplenie, wymianę stolarki, wentylację mechaniczną z rekuperacją.

Istnieje możliwość wymiany źródła ciepła, jeżeli mimo posiadania w budynku/lokalu mieszkalnym kotła gazowego, wykorzystywane jest w tym budynku/lokalu mieszkalnym nieefektywne źródło ciepła na paliwo stałe, z tym że ilość pobieranego paliwa gazowego (średnia z ostatnich 3 lat kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku o dofinansowanie, a w przypadku okresu krótszego średnia z całego okresu) w tym lokalu/budynku mieszkalnym nie może być wyższa niż 5 600 kWh/rok.

Termomodernizacja

6.

Wymiana okien, drzwi, bram garażowych w pomieszczeniach nieogrzewanych.

Wymiana stolarki powinna być wykonana w pomieszczeniach ogrzewanych, w przeciwnym wypadku jest to koszt niekwalifikowany w ramach programu

7.

Brak spełniania warunków WT2021 przez wymieniane okna, drzwi.

Maksymalne U dla okien to 0,90 W/m2K (dla okien połaciowych 1,1).

Maksymalne U dla drzwi/ bram garażowych to 1,30 W/m2K.

8.

Powierzchnia docieplenia ścian zewnętrznych przedstawiona w Protokole odbioru prac wykonawcy jest większa niż zmierzona podczas kontroli.

Często różnica ta wynika z faktu, że Wykonawcy podają powierzchnię ocieplenia ścian bez odjęcia powierzchni okien i drzwi. Koszt kwalifikowany ocieplenia ścian to faktycznie wykonana powierzchnia ich docieplenia.

9.

Docieplenie połaci dachowych (dachu) na poddaszu nieogrzewanym.                     

Jest to koszt niekwalifikowany w ramach programu. W przypadku poddasza nieogrzewanego przegrodą docieplaną powinien być strop pod poddaszem nieogrzewanym.

10.

Montaż nowych okien połaciowych na poddaszu, gdzie ich pierwotnie nie było.

Jest to koszt niekwalifikowany. Dofinansowaniem w ramach programu objęta jest wymiana starych okien na nowe, a nie montaż okien, których w tym miejscu nigdy nie było.

11.

Powiększenie otworów okiennych i drzwiowych, montaż okien w nowych otworach ściennych.

Powiększona powierzchnia zamontowanych okien oraz nowe okna to koszt niekwalifikowany

 

12.

Brak wszystkich warstw zabezpieczenia docieplenia ścian zewnętrznych przed warunkami atmosferycznymi

Brak zabezpieczenia izolacji przed warunkami atmosferycznymi może spowodować brak wypłaty dotacji lub jej zwrot za to zadanie

13.

Zbyt cienka warstwa izolacji dachu lub stropu pod poddaszem nieogrzewanym

Audytorzy w swoich opracowaniach podają grubość izolacji, którą należy dołożyć do istniejącej izolacji. W przypadku usunięcia starej izolacji należy zastosować izolację o takiej grubości, która to izolacja wraz z innymi warstwami przegrody spełni warunki WT2021.

14.

Przy zastosowaniu docieplenia pianą PUR grubość izolacji jest nierówna.

Należy wykonać taką grubość izolacji pianą PUR aby w najcieńszym miejscu odpowiadała przyjętej grubości. Zgodnie z normą PN-EN 14315-2:213-06 deklarowana grubość zamontowanej w obszarze do 200 mm od jakiejkolwiek krawędzi w żadnym pojedynczym pomiarze nie może być mniejsza  od  grubości izolacji o więcej niż 25mm.

15.

Rozliczanie docieplanie przegród budowlanych w nowo dobudowywanej części budynku.

Jest to koszt niekwalifikowany. Przegrody nowo dobudowanej części domu powinny już spełniać WT2021.

Dokumentacja

16.

Brak posiadania oryginałów dokumentów przez Beneficjenta, w tym: faktur, Audytu energetycznego, Protokołów odbioru prac wykonawcy, Formularza złomowania pieca.

 

Opisana sytuacja występuje przeważnie w przypadku występowania Pełnomocnika. Beneficjent powinien otrzymać od niego oryginały wszystkich dokumentów składanych do Funduszu i przechowywać je do końca 5-letniego okresu trwałości projektu.

Trwałość projektu

17.

Zdemontowanie urządzeń lub instalacji zakupionych i zainstalowanych w trakcie realizacji przedsięwzięcia.

Skutkuje to wypowiedzeniem umowy o dofinansowanie
i koniecznością zwrotu części lub całości dotacji.

18.

Zainstalowanie w budynku źródła ciepła np. awaryjnie dodatkowego „kopciucha”, nie spełniającego warunków Programu i wymagań technicznych, określonych w Załączniku nr 2/ 2a/ 2b do programu, w wersji mającej zastosowanie do zawartej umowy o dofinansowanie.

Skutkuje to wypowiedzeniem umowy o dofinansowanie
i koniecznością zwrotu części lub całości dotacji.